صافی کف پا یکی از بیشترین ترین مشکلات ارتوپدی در کودکان است که معمولا بین 3 تا 18 سالگی دیده می شود. هرچه این مشکل زودتر تشخیص داده شود و درمان آن شروع شود، احتمال اصلاح کامل پا بیشتر خواهد بود.
بسیاری از والدین تصور می کنند صافی کف پا طبیعی است و با رشد کودک برطرف می شود، اما همیشه این طور نیست. به همین دلیل معاینه توسط متخصص اهمیت زیادی دارد.
صافی کف پا چیست؟
در حالت طبیعی، قسمت داخلی کف پا دارای یک قوس طبیعی است که هنگام ایستادن، راه رفتن و دویدن به حفظ تعادل، جذب فشار و تقسیم مناسب وزن بدن کمک می کند. در صافی کف پا این قوس کاهش پیدا می کند یا به طور کامل از بین می رود و در نتیجه تقریبا تمام کف پا با زمین تماس پیدا می کند که در طولانی مدت می تواند باعث خستگی، درد و تغییر در نحوه راه رفتن شود.
صافی کف پا بیشتر در چه سنی دیده می شود؟
این عارضه در کودکان بین 3 تا 18 سال شایع است، اما معمولا بین 5 تا 15 سالگی بیشتر خودش را نشان می دهد. در این سنین کودک فعالیت بیشتری دارد و تغییر شکل پا راحت تر قابل مشاهده است.
همچنین در کودکانی که جثه لاغرتری دارند، صافی کف پا معمولا واضح تر دیده می شود.
انواع صافی کف پا
صافی کف پا از نظر شدت به سه گرید تقسیم می شود.
گرید 1 یا خفیف
در این مرحله قوس پا فقط کمی کاهش پیدا کرده است. کودک ممکن است هیچ دردی نداشته باشد یا فقط بعد از فعالیت زیاد احساس خستگی کند. درمان در این مرحله معمولا با کفی طبی و انجام تمرینات مناسب نتیجه بسیار خوبی دارد.
گرید 2 یا متوسط
در این حالت قوس پا بیشتر از بین رفته و ممکن است کودک هنگام راه رفتن یا دویدن درد داشته باشد. در این مرحله استفاده از کفی طبی و پیگیری درمان اهمیت زیادی دارد تا از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
گرید 3 یا شدید
در این مرحله قوس کف پا تقریبا از بین رفته است و تغییر شکل پا کاملا مشخص می شود. کودک معمولا درد بیشتری دارد و ممکن است در راه رفتن یا انجام فعالیت های روزانه دچار مشکل شود. اگر درمان های اولیه موثر نباشند، با توجه به سن کودک و نظر متخصص ارتوپدی ممکن است جراحی بهترین گزینه درمان باشد.
چرا صافی کف پا معمولا با چرخش پا همراه است؟
در بسیاری از کودکان، صافی کف پا باعث می شود مچ و پاشنه به سمت داخل بچرخند. به زبان ساده، چون قوس پا نمی تواند وزن بدن را به درستی تحمل کند، پا برای حفظ تعادل به سمت داخل متمایل می شود. به همین دلیل ممکن است کفش کودک از قسمت داخلی بیشتر ساییده شود یا هنگام راه رفتن فرم پا غیرطبیعی به نظر برسد.
آیا صافی کف پا درد دارد؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، صافی کف پا در کودکان می تواند با درد همراه باشد. درد معمولا بعد از بازی، دویدن یا ایستادن طولانی مدت ایجاد می شود و بیشتر در کف پا، پاشنه یا ساق پا احساس می شود.صافی کف پا در بزرگسالان نیز شایع ترین علامت، درد کف پا است که در صورت بی توجهی می تواند کیفیت زندگی را کاهش دهد.
کوتاهی آشیل چیست؟
بسیاری از کودکانی که صافی کف پا دارند، دچار کوتاهی تاندون آشیل نیز هستند.تاندون آشیل همان طناب محکمی است که عضلات ساق پا را به پاشنه متصل می کند. اگر این تاندون کوتاه باشد، حرکت طبیعی مچ پا محدود می شود و فشار بیشتری به کف پا وارد می شود. همین موضوع می تواند باعث تشدید صافی کف پا و افزایش درد شود.
درمان صافی کف پا
اگر صافی کف پا در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولا پس از معاینه و انجام اسکن کف پا، با استفاده از کفی طبی مناسب و رعایت توصیه های متخصص، وضعیت پا به مرور اصلاح می شود.
اما اگر شدت بیماری زیاد باشد یا درمان به موقع انجام نشود، ممکن است کودک به جراحی نیاز پیدا کند. نوع جراحی با توجه به سن بیمار، نتیجه اسکن کف پا، شدت صافی کف پا و نظر متخصص تعیین می شود.
اگر صافی کف پا درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟
بی توجهی به درمان می تواند باعث ایجاد مشکلات بیشتری شود؛ از جمله:
- درد مزمن کف پا
- خستگی زودرس هنگام راه رفتن
- تغییر فرم راه رفتن
- افزایش فشار روی زانو و کمر
- ایجاد خار پاشنه در بزرگسالی
به همین دلیل توصیه می شود هرگونه تغییر در فرم پای کودک توسط متخصص بررسی شود.
نتیجه گیری
صافی کف پا اگر به موقع تشخیص داده شود، در بیشتر موارد با درمان های ساده مانند کفی طبی قابل کنترل و اصلاح است. بنابراین با مشاهده علائم، مراجعه زودهنگام به متخصص می تواند از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کند.
اگر به دنبال کلینیک ارتوپد فنی در شرق تهران هستید، مجموعه تهران ارتوپد با ارائه خدمات تخصصی، آماده همراهی شما در مسیر درمان است.
