اگر موقع برداشتن اولین قدم های صبح احساس می کنید یک درد تیز زیر پاشنه پا دارید، یا بعد از چند ساعت ایستادن و راه رفتن زیر پاشنه تان شروع به درد گرفتن می کند، احتمال دارد دچار خار پاشنه شده باشید. این مشکل یکی از شایع ترین علت های درد پاشنه پا است و افراد زیادی، مخصوصا خانم ها، با آن درگیر هستند.
نکته جالب اینجاست که خیلی از افراد تصور می کنند دلیل درد، همان خار استخوانی است؛ در حالی که در بیشتر موارد علت اصلی درد، التهاب بافتی به نام نیام کف پا است.
نیام کف پا چیست؟
نیام کف پا یک نوار ضخیم و محکم از بافت همبند است که از استخوان پاشنه تا انگشتان پا کشیده شده است. به زبان ساده، می توان آن را مانند یک طناب محکم تصور کرد که از قوس کف پا محافظت می کند و هنگام راه رفتن، دویدن و ایستادن وزن بدن را تحمل می کند.
وقتی این بافت به دلیل فشار زیاد، کشیدگی یا استفاده بیش از حد ملتهب شود، درد شدیدی در قسمت زیر پاشنه ایجاد می شود. اگر این التهاب برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است بدن در محل اتصال این بافت به استخوان پاشنه، یک زائده استخوانی کوچک ایجاد کند که به آن خار پاشنه گفته می شود.
چه افرادی بیشتر در معرض خار پاشنه هستند؟
خار پاشنه ممکن است در هر سنی ایجاد شود، اما بیشترین شیوع آن در افراد 40 تا 60 سال است. این عارضه در خانم ها بیشتر از آقایان دیده می شود که یکی از دلایل آن استفاده بیشتر از کفش های نامناسب و همچنین ایستادن های طولانی مدت در طول روز است. افرادی که شغل آنها نیاز به ساعت ها سر پا ماندن دارد، مانند معلمان، فروشندگان و کادر درمان، بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند. همچنین دوندگان و ورزشکارانی که فشار زیادی به کف پا وارد می کنند، افراد دارای اضافه وزن و کسانی که صافی کف پا یا گودی بیش از حد کف پا دارند، احتمال بیشتری برای ابتلا به خار پاشنه خواهند داشت. در کنار این موارد، پوشیدن کفش های نامناسب، به ویژه کفش های کاملا تخت یا نوک باریک که در بین خانم ها بیشتر است می تواند فشار روی کف پا را افزایش داده و زمینه ایجاد خار پاشنه را ایجاد کند.
چرا کفش نامناسب باعث خار پاشنه می شود؟
یکی از مهم ترین دلایل ایجاد خار پاشنه، استفاده از کفش هایی است که حمایت مناسبی از کف پا ندارند.
کفش های کاملا تخت، کفش هایی با کفی بسیار سفت، یا کفش های نوک باریک که بیشتر توسط خانم ها استفاده می شوند، باعث می شوند فشار بیشتری به نیام کف پا وارد شود. این فشار در طول زمان می تواند التهاب ایجاد کرده و زمینه ساز خار پاشنه شود.به همین دلیل انتخاب کفش مناسب، یکی از مهم ترین بخش های پیشگیری و درمان این مشکل است.
علائم خار پاشنه چیست؟
مهم ترین علامت خار پاشنه، درد در قسمت زیر پاشنه پا است. این درد معمولا هنگام برداشتن اولین قدم ها بعد از بیدار شدن از خواب بیشتر از هر زمان دیگری احساس می شود.
بسیاری از افراد همچنین پس از مدتی نشستن، استراحت یا بی تحرکی، با شروع دوباره راه رفتن دچار درد می شوند. ایستادن طولانی مدت، راه رفتن یا دویدن نیز می تواند درد را تشدید کند و گاهی فرد احساس فشار، سوزش یا تیر کشیدن در زیر پاشنه دارد. نکته جالب این است که در بسیاری از افراد، پس از چند دقیقه حرکت، شدت درد کمی کاهش پیدا می کند، اما با استراحت یا بی تحرکی دوباره، درد به همان شدت قبلی باز می گردد.
بهترین روش درمان خار پاشنه چیست؟
خبر خوب این است که بیشتر افراد بدون نیاز به جراحی درمان می شوند.طبق مطالعات علمی، بهترین نتیجه زمانی به دست می آید که چند روش درمانی به صورت همزمان استفاده شوند.این روش ها شامل موارد زیر هستند:
- استفاده از کفی طبی
- انجام حرکات اصلاحی و تمرینات کششی
- پوشیدن کفش طبی و مناسب
- تزریق کورتیکواستروئید در مواردی که پزشک تشخیص دهد
تحقیقات نشان داده اند که ترکیب کفی طبی و حرکات اصلاحی یکی از موثرترین روش های درمان خار پاشنه است و می تواند فشار وارد شده به نیام کف پا را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
آیا جراحی برای خار پاشنه لازم است؟
جراحی یکی از روش های درمان خار پاشنه است، اما معمولا آخرین انتخاب محسوب می شود و تنها در مواردی انجام می شود که بیمار با وجود درمان های مناسب همچنان درد شدید داشته باشد.
در بسیاری از بیماران، درمان های غیر جراحی مانند استفاده از کفی طبی، انجام حرکات اصلاحی، کفش مناسب و در صورت نیاز تزریق کورتیکواستروئید، نتایج بسیار بهتری نسبت به جراحی ایجاد می کنند و بدون عوارض عمل جراحی، درد بیمار را کاهش می دهند.
چرا کفی طبی باید اختصاصی ساخته شود؟
یکی از اشتباهات که زیاد دیده میشود خرید کفی های آماده از فروشگاه ها یا داروخانه ها است. این کفی ها برای همه افراد یکسان هستند و معمولا مشکل اصلی را برطرف نمی کنند.
برای ساخت یک کفی طبی استاندارد، ابتدا باید اسکن کف پا انجام شود. در این اسکن، نحوه پخش فشار روی کف پا، میزان صافی یا گودی پا و نقاطی که بیشترین فشار را تحمل می کنند، به طور دقیق بررسی می شود.
پس از بررسی نتایج اسکن توسط متخصصان تهران ارتوپد، کفی طبی به صورت اختصاصی برای هر فرد ساخته می شود. این کفی ها به گونه ای طراحی می شوند که فشار از روی پاشنه برداشته شده و به سایر قسمت های کف پا منتقل شود. به همین دلیل درد کاهش پیدا می کند و شرایط برای ترمیم نیام کف پا فراهم می شود.
درمان خار پاشنه در تهران ارتوپد
در مجموعه کلینیک تهران ارتوپد روند درمان تنها به تجویز یک کفی محدود نمی شود. ابتدا وضعیت پا با اسکن تخصصی کف پا بررسی می شود، سپس متخصصان با توجه به شرایط هر فرد، کفی طبی اختصاصی طراحی می کنند و در کنار آن، حرکات اصلاحی و توصیه های لازم برای انتخاب کفش مناسب ارائه می شود.
این پروسه تخصصی باعث می شود فشار از روی پاشنه برداشته شود، عملکرد کف پا بهتر شود و احتمال بازگشت درد نیز کاهش یابد.
جمع بندی
خار پاشنه یکی از شایع ترین علت های درد پاشنه پا است که بیشتر در خانم ها، افراد 40 تا 60 سال، دوندگان و افرادی که ساعات زیادی سر پا هستند دیده می شود. علت اصلی این مشکل، التهاب نیام کف پا است و اگر به موقع درمان نشود، می تواند فعالیت های روزانه را مختل کند.
خوشبختانه در بیشتر موارد نیازی به جراحی نیست. استفاده از کفی طبی اختصاصی، انجام حرکات اصلاحی، انتخاب کفش مناسب و در صورت نیاز تزریق کورتیکواستروئید، موثرترین روش های درمان هستند. اگر کفی طبی بر اساس اسکن دقیق کف پا و ارزیابی متخصص ساخته شود، می تواند فشار را از روی پاشنه برداشته و روند درمان را به شکل قابل توجهی تسریع کند.
