از روش هایی است که می تواند اطلاعات مفیدی درباره نحوه قرار گرفتن پا روی زمین و الگوی فشار در قسمت های مختلف کف پا در اختیار پزشک یا متخصص ارتوپدی قرار دهد اسکن کف پا است. این بررسی به ویژه زمانی اهمیت پیدا می کند که کودک هنگام راه رفتن یا دویدن مشکل داشته باشد یا والدین متوجه تغییراتی در فرم پا و شکل حرکت کودک شده باشند. در مراکزی مانند کلینیک تهران ارتوپد نیز می توان در کنار معاینه تخصصی از این روش برای بررسی دقیق تر وضعیت پا استفاده کرد.
در سال های رشد شکل پا و مدل راه رفتن کودک به مرور تغییر می کند به همین دلیل هر نوع صافی کف پا یا تغییر در فرم پا به معنی بیماری نیست بسیاری از کودکان در سال های ابتدایی زندگی قوس طبیعی کف پا را به طور کامل ندارند و با رشد بیشتر این وضعیت تغییر می کند بنابراین تصمیم برای درمان باید بر اساس سن کودک علائم وضعیت پا و معاینه تخصصی انجام بشود.
اسکن کف پا در کودکان چه چیزی را نشان می دهد
اسکن کف پا یک بررسی غیر تهاجمی است که شکل تماس کف پا با سطح زمین و توزیع فشار در قسمت های مختلف پا را نشان دهد.
در این بررسی مواردی مانند میزان فشار وارد شده به قسمت های مختلف کف پا نحوه قرار گرفتن پاشنه میزان تماس بخش میانی پا با زمین و تفاوت فشار بین دو پا را بررسی کرد.
این اطلاعات در کنار معاینه پا و بررسی نحوه راه رفتن به متخصص کمک کند تا تصویر دقیق تری از وضعیت حرکتی کودک داشته باشد.
انالیز کف پا به تنهایی برای تشخیص تمام مشکلات پا کافی نیست. پزشک ممکن است در کنار آن فرم پا دامنه حرکتی مفاصل قدرت عضلات نحوه راه رفتن و علائم کودک را نیز بررسی کند. در برخی مشکلات خاص ممکن است بررسی های تصویربرداری دیگری نیز لازم باشد.
چه زمانی اسکن کف پا برای کودک لازم است
همه کودک ان به برسی نیاز ندارند. معمولا زمانی انجام این بررسی مطرح می شود که نشانه ای از اختلال در فرم پا یا عملکرد اندام تحتانی وجود داشته باشد.
برخی نشانه هایی که می توانند نیاز به بررسی بیشتر را مطرح کنند عبارتند از
- درد مکرر در کف پا یا پاشنه
- خستگی زودرس هنگام راه رفتن یا دویدن
- ساییدگی غیر طبیعی کف یا کناره کفش
- تغییر واضح در فرم پا
- چرخش پا هنگام راه رفتن
- راه رفتن غیر طبیعی
- مشکل در حفظ تعادل
- درد در ساق یا زانو همراه با مشکل پا
- صافی قابل توجه کف پا
- تفاوت واضح بین دو پا
البته وجود یکی از این موارد به معنی وجود بیماری جدی نیست و باید علت اصلی آن توسط متخصص بررسی شود.
بیماریها و مشکلات شایع کف پا در کودکان کدامند؟
انالیزکف پا در ارزیابی برخی مشکلات مربوط به پا و الگوی حرکتی کودک اطلاعات کمکی فراهم کند.باید بدانیم که اسکن معمولا بخشی از فرایند ارزیابی است و به تنهایی تشخیص قطعی بیماری محسوب نمی شود
صافی کف پا
صافی کف پا یکی از شایع ترین مشکلاتی است که در سن پاییم دیده می شود. در این حالت قوس داخلی پا هنگام ایستادن کمتر دیده می شود صافی کف پا همیشه نیاز به درمان ندارد. اگر کودک درد یا محدودیت حرکتی نداشته باشد و فرم پا طبیعی و انعطاف پذیر باشد معمولا فقط پیگیری و بررسی دوره ای کافی است. اما اگر درد خستگی مشکل در راه رفتن یا اختلال عملکرد وجود داشته باشد ممکن است درمان لازم شود.
درمان می تواند شامل تمرینات تقویتی و کششی اصلاح فعالیت های روزانه انتخاب کفش مناسب و در برخی کودکان استفاده از کفی طبی باشد. نوع درمان باید بر اساس شرایط خود کودک انتخاب شود.
چرخش بیش از حد پا به داخل
برخی کودکان هنگام راه رفتن پنجه های پا را به سمت داخل قرار می دهند. این حالت می شود دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه مشکل کف پا علت اصلی آن نیست.
بررسی راه رفتن و وضعیت پا به متخصص کمکننده است تا مشخص شود تغییر الگوی حرکت از کدام بخش اندام تحتانی ایجاد شده است. در بعضی موارد فقط پیگیری لازم است و در موارد دیگر تمرینات اصلاحی یا درمان های تخصصی بر اساس علت مشکل توصیه می شود.
مشکلات مربوط به قوس کف پا
فرم قوس کف پا در کودکان با افزایش سن تغییر می کند. به همین دلیل بررسی قوس باید متناسب با سن کودک انجام شود.
در افراد سن پایین که قوس پا به شکل طبیعی رشد نکرده یا همراه با درد و اختلال عملکرد است ممکن است بررسی دقیق تر لازم باشد. ارزیابی کف پا اطلاعاتی درمورد الگو توزیع فشار در زمان ایستادن و راه رفتن ارائه دهد و در کنار معاینه به تصمیم گیری درمانی کمک کند.
مشکلات تعادل و الگوی راه رفتن
گاهی مشکل اصلی کودک درد نیست بلکه نحوه راه رفتن یا حفظ تعادل است. کودک ممکن است زود خسته شود مرتب زمین بخورد یا هنگام دویدن کنترل مناسبی روی پاهای خود نداشته باشد.
در چنین شرایطی بررسی کف پا در کنار ارزیابی راه رفتن می تواند به پیدا کردن عوامل موثر در عملکرد حرکتی کمک کند. در صورت نیاز تمرینات تعادلی تقویت عضلات و اصلاح الگوی حرکتی در برنامه درمان قرار می گیرد. بررسی های تخصصی برای مشکلات حرکتی معمولا علائم عملکردی مانند راه رفتن تعادل قدرت عضلات و دامنه حرکتی را نیز در نظر می گیرند.
آیا همه کودکان با کف پای صاف نیاز به کفی طبی دارند؟
خیر.
این سوالات رایج والدین است. صافی کف پای بدون درد در بسیاری از کودکان یک حالت طبیعی در مسیررشد است و استفاده روتین از کفی برای همه توصیه نمی شود.
اگر کودک درد داشته باشد یا صافی کف پا باعث اختلال در فعالیت و عملکرد او شده باشد متخصص ممکن است استفاده از کفی یا ارتز را در کنار سایر راه های درمانی پیشنهاد کند.
هدف کفی در این شرایط بیشتر کاهش علائم و کمک به عملکرد بهتر پا است و نباید انتظار داشت که هر نوع کفی باعث ایجاد قوس دائمی در پای کودک شود. شواهد جدید نیز تاکید دارند که استفاده از ارتز باید بر اساس شرایط و علائم کودک انتخاب شود.
اسکن کف پا برای کودک چگونه انجام می شود؟
این بررسی معمولا فرایند ساده ای دارد و نیازی به جراحی یا درمان تهاجمی ندارد.
کودک روی دستگاه اسکن قرار می گیرد و اطلاعات مربوط به سطح تماس و فشار کف پا ثبت می شود. در بعضی مراکز علاوه بر حالت ایستاده نحوه حرکت و راه رفتن کودک نیز بررسی می شود.
پس از انجام اسکن اطلاعات به دست آمده توسط متخصص بررسی می شود. نتیجه اسکن زمانی ارزش بیشتری دارد که در کنار معاینه بالینی و بررسی راه رفتن کودک تفسیر شود.
به همین دلیل بهتر است والدین فقط بر اساس تصویر یا عدد موجود در گزارش اسکن در درمان کودک تصمیم نگیرند.
تفاوت اسکن کف پا با معاینه معمولی چیست
در معاینه معمولی متخصص فرم پا نحوه ایستادن دامنه حرکت مفاصل قدرت عضلات و راه رفتن کودک را بررسی می کند.اسکن اطلاعات عددی و تصویری بیشتری درباره نحوه تماس کف پا با سطح زمین و توزیع فشار ارائه دهد.
در واقع این دو روش جایگزین یکدیگر نیستند ترکیب معاینه تخصصی و اطلاعات اسکن پا تصویر کامل تری از وضعیت پا و عملکرد کودک ایجاد کند
بعد از ارزیابی کف پا چه درمانی ممکن است انجام شود
درمان به علت مشکل و میزان علائم کودک بستگی دارد.
در موارد خفیف ممکن است هیچ درمان خاصی لازم نباشد و فقط پیگیری دوره ای توصیه شود.
اگر کودک درد یا اختلال عملکرد داشته باشد ممکن است درمان هایی مانند
- تمرینات تقویتی
- تمرینات کششی
- تمرینات تعادلی
- اصلاح الگوی راه رفتن
- انتخاب کفش مناسب
- اصلاح فعالیت های روزانه
- استفاده از کفی یا ارتز در موارد لازم
در برخی کودکان دارای صافی کف پای علامت دار استفاده از ارتز پا می توان به کاهش فشار و بهبود برخی شاخص های حرکتی کمک کند اما انتخاب آن باید متناسب با وضعیت کودک باشد.
اسکن کف پا در تهران برای کودکان
اگر پدر مادر ها به دنبال اسکن کف پا در تهران هستند بهتر است قبل از انجام نحوه ارزیابی و تفسیر نتیجه سوال کنند.
مهم است که بررسی کودک فقط به گرفتن تصویر کف پا محدود نشود و مواردی مانند سن کودک سابقه درد فرم راه رفتن فرم پا دامنه حرکتی و فعالیت های روزانه نیز در نظر گرفته شود.
اسکن کف پا در تهران ارتوپد چه زمانی اهمیت بیشتری دارد
در بچه های که درد زیاد دارند یا فرم پا و راه رفتن آنها به شکل محسوسی تغییر کرده است بهتر است ارزیابی توسط متخصص مرتبط با مشکلات اسکلتی عضلانی انجام شود.
در بعضی شرایط ممکن است بررسی فشار کف پا در کنار معاینه ارتوپدی یا بررسی توسط متخصص ارتوپد فنی انجام شود تا در صورت نیاز درباره استفاده از کفی یا ارتز تصمیم دقیق تری گرفته شود.
آیا امکان انجام اسکن کف پا با بیمه وجود دارد
هزینه اسکن و خدمات مرتبط با آن به مرکز ارائه دهنده خدمت نوع بیمه و شرایط قرارداد بستگی دارد. بنابراین بهتر است قبل از مراجعه برای پوشش بیمه و مدارک مورد نیاز سوال شود.
برای والدینی که به دنبال اطلاعات بیشتر درباره هزینه و شرایط استفاده از بیمه هستند به صفحه اسکن کف پا با بیمه مراجعه کرد.
چه زمانی والدین باید موضوع را جدی تر پیگیری کنند
اگر کودک هیچ دردی ندارد و فعالیت های روزانه او طبیعی است وجود کف پای صاف به تنهایی معمولا دلیل کافی برای نگرانی نیست.
اما در صورت وجود درد مداوم تورم محدودیت حرکتی خستگی شدید مشکل در راه رفتن تفاوت واضح بین دو پا یا بدتر شدن علائم بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود.
همچنین اگر کودک به دلیل درد نمی تواند مانند قبل بدود بازی کند یا در فعالیت های روزانه شرکت کند بهتر است مشکل فقط به رشد طبیعی نسبت داده نشود.
جمع بندی
اسکن کف پا برای کودکان ابزار مفیدی برای بررسی مدلقرار گرفتن پا روی زمین توزیع فشار و برخی ویژگی های الگوی حرکتی باشد. با این حال انالیزبه تنهایی تشخیص دهنده همه مشکلات پا نیست و نتیجه آن باید در کنار معاینه تخصصی و بررسی نحوه راه رفتن کودک تفسیر شود.
صافی کف پا از شایع ترین مواردی است که ممکن است در این ارزیابی مطرح شود اما هر کودک دارای کف پای صاف به درمان نیاز ندارد. در صورت وجود درد اختلال در راه رفتن یا مشکلات عملکردی ممکن است تمرینات اصلاحی کفش مناسب یا در بعضی موارد کفی و ارتز پیشنهاد شود.
بنابراین هدف اصلی اسکن کف پا برای کودکان نباید صرفا پیدا کردن یک ایراد در فرم پا باشد بلکه باید کمک به شناخت بهتر وضعیت حرکتی کودک و انتخاب روش مناسب برای پیگیری یا درمان باشد
